7 Het besturen van het pensioenfonds en naleving wet- en regelgeving

De Raad heeft een positief oordeel met aandachtspunten over het algemene beeld van het fonds. De raad heeft waardering voor de inzet en toewijding waarmee het Bestuur zijn werk doet. Besluitvorming vindt in het algemeen zorgvuldig plaats en de vastlegging van de evenwichtige belangenafweging vindt bij alle relevante besluiten plaats.

In 2022 is veel tijd en aandacht besteed aan de samenwerking tussen de fondsorganen. Dit heeft geleid tot een verbeterde dialoog en informatievoorziening. Het komende jaar wordt verder uitvoering gegeven aan de acties zoals opgenomen in het Governance Herstelplan 2.0. Daarnaast is in 2022 een bestuursbureau geselecteerd waarmee vanaf 2023 het Bestuur meer ontlast wordt.

De Raad stelt vast dat het Bestuur voornemens is per 1 januari 2025 in te varen en op hetzelfde moment te fuseren met Bpf Zoetwaren. In 2023 zal het toezicht daarom voornamelijk in het teken staan van deze projecten en de daarbij behorende risico’s. De Raad wil kunnen vaststellen dat het bestuur een adequate risicoanalyse heeft gemaakt en hierbij afdoende beheersmaatregelen heeft getroffen.

De Raad is van mening dat het Bestuur stappen moet maken op gebied van:

1. formuleren van randvoorwaarden voor fusie, implementatie wet toekomst pensioenen en launching customer bij TKP;
2. regievoering op fusie, implementatie Wet toekomst pensioenen en launching customer bij TKP (waaronder de planning en organisatie van deze trajecten); en
3. vastlegging van overwegingen van besluiten.

De Raad houdt toezicht op het beleid van het Bestuur en op de algemene gang van zaken in het fonds en is onder andere belast met het toezicht op een adequate risicobeheersing en de evenwichtige belangenafweging door het Bestuur.

De Raad is ter uitoefening van het intern toezicht in 2022 veelvuldig bijeengekomen voor onderling overleg of overleg met het Bestuur, Verantwoordingsorgaan en sleutelfunctiehouders. Daarnaast heeft de Raad deelgenomen aan diverse bijeenkomsten van het fonds, zoals themadagen. De voorzitters van het Bestuur, de Raad en het Verantwoordingsorgaan hebben in 2022 een aantal malen voorzittersoverleg gehad. Tot slot heeft de Raad gesproken met de waarmerkend actuaris en de onafhankelijke accountant aangaande hun rapportage en bevindingen ten aanzien van het jaarwerk van het pensioenfonds.

 Het uitoefenen van het intern toezicht doet de Raad onder meer door:

• het voeren van een continue dialoog met het Bestuur, zowel mondeling als schriftelijk;
• het voeren van overleg en het afleggen van verantwoording aan het Verantwoordingsorgaan.
• het vastleggen van bevindingen uit het uitgeoefende toezicht in dit rapport.

Naast de hiervoor genoemde taken heeft de Raad goedkeuringsrechten inzake een aantal bestuursbesluiten. In dat kader heeft de raad in 2022 goedkeuring gegeven aan het besluit van het Bestuur tot:

• aanpassing van het beloningsbeleid;
• vaststelling van het bestuursverslag en de jaarrekening 2021;
• vaststelling van het functieprofiel Bestuur.

In het kader van de jaarlijkse zelfevaluatie heeft de Raad in 2022 zijn functioneren geëvalueerd en met de feedback van Bestuur en Verantwoordingsorgaan open en kritisch gekeken naar de invulling van de eigen rol en de samenwerking met het Bestuur en het Verantwoordingsorgaan. Dit heeft geleid tot een gewijzigde toezichtvisie en nieuwe werkwijze met focus op:

• hoofdlijnen en heldere boodschappen door
• aandachtspunten per toezichtthema (in plaats van gedetailleerde normen) en
• continue dialoog met Bestuur en Verantwoordingsorgaan.

De Raad heeft over de uitvoering van de taken en de uitoefening van de bevoegdheden over 2022 verantwoording afgelegd aan het Verantwoordingsorgaan, onder andere door middel van het toelichten van deze rapportage.

Het onderdeel bevindingen en aanbevelingen is als volgt ingedeeld:

• 3.1: opvolging van de aanbevelingen over 2021;
• 3.2: bevindingen toezichtthema’s 2022;
• 3.3: thema’s Code Pensioenfondsen.

De Raad heeft kennisgenomen van de rapportage van het Bestuur waarin de opvolging van diverse aanbevelingen zichtbaar is gemaakt. Voor een aantal aanbevelingen is dat niet volledig het geval:

• update van de businesscase en het definiëren van kritische succesfactoren voor het samengaan met Bpf Zoetwaren; en
• verbetering van het ESG-beleid en de implementatie daarvan.

De Raad signaleert verder dat prioritering van bevindingen ontbreekt en dat niet duidelijk is waar de opvolging en verbetering zijn terug te vinden. Dit is besproken met het Bestuur. Het Bestuur heeft aangegeven in het vervolg een meer concrete terugkoppeling te geven.

Bevindingen

Aan het begin van 2022 heeft de Raad een toezichtplan opgesteld met daarin specifieke, voor het pensioenfonds, relevante toezichtthema’s. Dit plan is afgestemd met het Bestuur en het Verantwoordingsorgaan. Per toezichtthema heeft de Raad normen opgesteld waaraan de Raad toetst. Deze normen zijn mede gebaseerd op de Code Pensioenfondsen en de VITP-toezichtcode. Hieronder worden per thema de bevindingen en de aanbevelingen toegelicht.

A. Governance: relatie tussen organen, gedrag & cultuur

In 2022 heeft het Bestuur veel tijd besteed aan de samenwerking tussen het Bestuur, het Verantwoordingsorgaan en de Raad van toezicht. De Raad heeft waardering voor de inzet van het Bestuur en het Verantwoordingsorgaan om te komen tot een constructieve samenwerking en het formuleren van diverse concrete verbeteracties. De Raad stelt vast dat op het gebied van governance duidelijk een stijgende lijn waarneembaar is.

Het Bestuur heeft veel werkzaamheden uitbesteed aan diverse partijen. De monitoring van deze uitbestedingen is adequaat georganiseerd. Door de uitbestede partijen worden tijdig en kwalitatief goede voortgangsrapportages van de projecten opgeleverd. De Raad constateert dat binnen het Bestuur, tussen commissies en richting de overige fondsorganen de afstemming over de projecten implementatie Wet toekomst pensioenen, launching customer TKP en fusie soms te wensen overlaat.

Aanbevelingen:
Blijf werken aan de relatie tussen en de communicatie over de voortgang van de projecten binnen het Bestuur en met de fondsorganen. Zeker met het oog op de komende periode waarin belangrijke besluiten genomen moeten worden inzake de fusie en de implementatie van de Wet toekomst pensioenen, kan hier niet genoeg aandacht voor zijn.
Leg vast en communiceer tijdig over wat het Bestuur doet met de voortgangsrapportages van de projecten.  

B. Governance: nieuwe competenties in aanloop naar het nieuwe Pensioencontract en samengaan; en inrichting nieuwe governancestructuur

In 2022 is door diverse bestuursleden door de ontwikkelingen inzake de fusie met Bpf Zoetwaren, de implementatie Wet toekomst pensioenen en de selectie van een bestuursbureau meer tijd besteed dan de VTE-norm die voor de betreffende functies staat. Het Dagelijks Bestuur werkt momenteel een voorstel uit voor een betere taakverdeling binnen het Bestuur, zodat de werkzaamheden evenwichtiger verdeeld worden en er een einde komt aan de overbelasting van enkele bestuursleden.

Eind 2022 is een besluit genomen over de selectie van een bestuursbureau; het geselecteerde bureau is gestart op 1 januari 2023. Taakverdeling Bestuur en bestuursbureau wordt door het Dagelijks Bestuur uitgewerkt. De Raad constateert dat met de instelling van een bestuursbureau een belangrijke stap is gezet om het Bestuur te ontlasten en het fonds te professionaliseren.

In 2022 zijn de standpunten en wensen van beide fondsbesturen ten aanzien van de inrichting van de governancestructuur van het nieuwe fonds besproken.

Aanbevelingen:

Neem bij de update van de taakverdeling de volgende punten in acht:

• Inventarisatie van de benodigde competenties waaronder IT.
• Beschikbare tijd van bestuursleden, externe adviseurs en bestuursbureau.
• Effectiviteit en efficiëntie van de werkwijze.

Start tijdig met het bespreken van de verwachtingen ten aanzien van de governance voor de diverse fondsgremia als gevolg van de fusie. Overweeg daarbij de inrichting van een ander bestuursmodel. 

C. Nieuw Pensioencontract

Het fonds heeft de intentie om op 1 januari 2025 de transitie naar het nieuwe pensioencontract (project 1) als launching customer bij TKP (project 2) te realiseren en tegelijk te fuseren met Bpf Zoetwaren (project 3).

Het Bestuur neemt de leiding in deze projecten door de aanstelling van een projectleider. Er is sprake van een voorbereidingsgroep en een stuurgroep. Daarnaast vindt de voorbereiding op de transitie in de Communicatieadviescommissie, Beleggingsadviescommissie en de Pensioen- en uitbestedingsadviescommissie plaats. Volgens de Raad kan hier nog een slag gemaakt worden. Dit is nodig om richting belanghebbenden de keuzes en de overwegingen inzichtelijk te maken. Het is bijvoorbeeld niet helder wat de overwegingen zijn om deze drie projecten tegelijkertijd te laten plaatsvinden. De Raad van Toezicht signaleert hierbij diverse risico’s en wil kunnen vaststellen dat het Bestuur een adequate risicoanalyse heeft gemaakt, en hierbij afdoende beheersmaatregelen heeft getroffen. Hierbij signaleert de Raad van Toezicht enerzijds dat veel antwoorden en afwegingen weliswaar aanwezig zijn maar niet altijd zijn vastgelegd; anderzijds signaleert de Raad van Toezicht dat bestuursleden bij sommige onderwerpen een andere beleving hebben. Het is van belang voor het goed verlopen van deze projecten dat iedereen op dezelfde golflengte zit en dat er duidelijkheid is over keuzes, afwegingen en risicomanagement.

De fondsorganen worden op de hoogte gehouden middels voortgangsrapportages en kennissessies. Tevens zijn tijdslijnen met de fondsorganen afgestemd en vastgelegd in de interactiekalender in het Governance Herstelplan 2.0. Het pensioenfonds heeft de sociale partners van berekeningen op gebied van premie en ambitie voorzien waardoor sociale partners een richtinggevend besluit hebben kunnen nemen.

In de voorgangsrapportages is een risicoanalyse opgenomen. Hierin is onder andere het risico “onderling vertrouwen tussen stakeholders” benoemd. Wat ontbreekt is een onderkenning van het risico op een financiële crisis op de kapitaalmarkten zoals een beurscrash en stevige daling van de dekkingsgraad en wat dat betekent voor de voortgang van de implementatie van de Wet toekomst pensioenen en de fusie met Bpf Zoetwaren.

Het Bestuur heeft met TKP en Bpf Zoetwaren een letter of intent opgesteld waarin is vastgelegd dat de twee pensioenfondsen launching customer zijn van TKP. Hierin worden ook risico’s en drie alternatieve plannen benoemd. Deze risico's worden door het Bestuur bewaakt door middel van de voortgangsrapportages van TKP. In de risicorapportage van TKP worden diverse risico's als ‘hoog’ gekwalificeerd; onduidelijk is of en welke gevolgen dit heeft voor de beoogde transitiedatum. De Raad verwacht dat het Bestuur deze risico’s niet ter kennisgeving aanneemt, maar bespreekt en adresseert.

Het Bestuur beschikt over een begroting voor 2022 voor het nieuwe pensioencontract en het samengaan met Bpf Zoetwaren, maar deze beperkt zich tot de werkzaamheden van de projectleider. In de begroting voor 2023 zijn wel alle kosten voor beide projecten opgenomen.

DNB heeft inzake het onderzoek Operationele Wendbaarheid, dat in de zomer van 2022 is uitgevoerd, geconstateerd dat BPF Bakkers op een aantal punten nog niet goed voorbereid is op de overgang naar het nieuwe pensioencontract. Het conceptrapport van DNB is in december 2022 met een afvaardiging van het Bestuur besproken. In dit gesprek heeft DNB aangegeven dat het fonds inmiddels al relatief veel extra stappen in het kader van de transitie heeft gezet. De toezichthouder van DNB informeert het fonds nog over de vervolgacties die DNB verwacht.

Aanbevelingen:

Maak de samenhang, de keuzes, de afwegingen, de risico-inschattingen en de beheersmaatregelen inzake de fusie met Bpf Zoetwaren, de implementatie van de Wet toekomst pensioenen en launching customer bij TKP inzichtelijk en leg deze vast zodat vastgesteld kan worden dat dit proces beheerst en integer verloopt en tijdig aanvullende maatregelen getroffen kunnen worden.

Stel een analyse op met betrekking tot een financiële crisis op de kapitaalmarkten zoals een beurscrash en stevige daling van de dekkingsgraad. Besteed hierbij aandacht aan wat dat betekent voor de voortgang van de implementatie van het de wet toekomst pensioenen en de fusie met Bpf Zoetwaren.

D. Risicomanagement

Het risicomanagement is adequaat ingericht. Risicoafweging in bestuursbesluiten vormt onderdeel van de besluitvorming van het Bestuur, maar is niet in alle gevallen vastgelegd.

Risicoanalyses voor de projecten implementatie Wet toekomst pensioenen, launching customer bij TKP en fusie met Bpf Zoetwaren zijn in 2022 opgesteld respectievelijk geactualiseerd, maar dienen met het oog op de beoogde transitiedatum in 2023 frequenter te worden bijgewerkt en besproken in het Bestuur zodat tijdig aanvullende beheersmaatregelen kunnen worden genomen.

Aanbevelingen:

Zorg voor een vastlegging van de risicoafwegingen door het Bestuur.
Actualiseer de risicoanalyses van de projecten ieder kwartaal. 

E. Communicatie

De Raad constateert dat het Bestuur voldoende aandacht besteed aan het correct, tijdig en evenwichtig communiceren naar belanghebbenden over de relevante ontwikkelingen binnen het pensioenfonds.

Aanbevelingen:

Geen.

Het Bestuur heeft de aanbevelingen en best practices van de Code Pensioenfondsen ingevoerd in de bedrijfsvoering. De Raad heeft kennisgenomen van de analyse van het Bestuur op de naleving van de Code en onderschrijft deze. De Raad gaat hieronder in op de volgende thema's uit de Code Pensioenfondsen:

• Verantwoordelijkheid nemen
• Kwaliteit nastreven
• Gepast belonen

Verantwoordelijkheid nemen

De Raad ziet dat het Bestuur met veel inzet en toewijding haar werkzaamheden verricht. De effectiviteit en efficiency van de werkzaamheden behoeft aandacht. Het Bestuur heeft zijn werkwijze geëvalueerd en geconcludeerd dat in de vergaderingen meer efficiency behaald kan worden. Vanaf het tweede halfjaar 2022 werkt het Bestuur met een vaste agenda-indeling en een nieuwe voorlegger. Besluitvorming zoals bijvoorbeeld de selectie van een bestuursbureau kende een zeer lange doorlooptijd waardoor de slagvaardigheid van het Bestuur beperkt was.

De Raad verwacht dat het bestuursbureau de toepassing van de nieuwe werkwijze verder zal ondersteunen en waar nodig verbeteren.

Zorgvuldig benoemen

De procedure voor de herbenoeming van de werkgeversvoorzitter per 1 juli 2022 is door het Bestuur in februari 2022 gestart. De Raad van Toezicht heeft de werkgeversvoorzitter gevraagd naar een plan van aanpak om invulling te geven aan de verbetering van de verhouding met het Verantwoordingsorgaan en de versterking van de kwaliteit van het Bestuur. Dit plan is opgesteld door de werkgeversvoorzitter en ondersteund door het gehele Bestuur, waarna de herbenoeming per 1 juli 2022 heeft plaatsgevonden.

Gepast belonen

De normen uit de Code zijn door het Bestuur nageleefd. Het Bestuur heeft in verband met de overbelasting in 2022 van het Dagelijks Bestuur en een aantal leden voor de eerste helft van 2023 tot een tijdelijke verhoging van de VTE-norm besloten.

Het Dagelijks Bestuur werkt in het eerste kwartaal van 2023 een voorstel uit voor een betere taakverdeling binnen het Bestuur, zodat een einde komt aan de overbelasting van enkele bestuursleden. De Raad heeft in januari 2023 het beloningsbeleid 2023 goedgekeurd.

De Raad van Toezicht constateert dat het proces van totstandkoming van het besluit van het Bestuur tot vaststelling van het bestuursverslag en de jaarrekening over 2022 zorgvuldig is geweest. Volgens de Raad heeft het Bestuur voldoende blijk gegeven van een adequate risicobeheersing en evenwichtige belangenafweging bij de uitoefening van zijn taak en bij het opstellen van dit besluit en de onderliggende stukken. De Raad heeft daarom goedkeuring gegeven aan het bestuursbesluit tot de vaststelling van het bestuursverslag en de jaarrekening 2022.

• Bij alle relevante beleidsbeslissingen heeft het bestuur een expliciete afweging gemaakt van de belangen van de afzonderlijke belangengroepen.
• Het bestuur verantwoordt in een dialoog met het VO en in het jaarverslag de risico’s en het risicomanagement en hoe deze op een integere wijze wordt beheerd.

Bevindingen

• De risico’s met betrekking tot de beleggingen zijn op orde.
• Het VO onderschrijft de rapportage van de RvT en deelt de bevindingen van de RvT over de risicohouding.
• In de notulen van de bestuursvergadering is niet altijd terug te vinden in welke mate en hoe de belangen van de deelnemers evenwichtig zijn afgewogen.

Oordeel

• Het VO oordeelt positief op het rapport van de RvT.
• Het zichtbaar maken van de manier waarop belangen bij relevante besluitvorming evenwichtig zijn afgewogen blijft een aandachtspunt.

Advies

Maak in de notulen duidelijk inzichtelijk op welke manier de evenwichtige belangen zijn gewaarborgd en zijn afgewogen.  

• Het bestuur van het fonds streeft er naar dat alle belanghebbenden zo veel mogelijk duidelijkheid krijgen over de doelstellingen, het ambitieniveau van de toeslagverlening en de risicohouding van de pensioenregeling die de sociale partners als opdracht in uitvoering aan het fonds geven.
• De besluiten zijn in overleg met de organen genomen en de resultaten zijn weergegeven in een haalbaarheidstoets, uitgelegd, besproken in dialoog met het VO en vastgelegd.

Bevindingen

• De haalbaarheidstoets bevindt zich binnen de afgesproken grenzen.
• Het resultaat stijgt van 81,9 naar 85,7%.

Oordeel

Het VO is positief over de ontwikkelingen. 

• Het bestuur gaat als een goed huisvader om met het belegde vermogen.
• Het bestuur borgt dat fiduciair- en vermogensbeheer gescheiden zijn en dat het bestuur in control is op alle processen, in het bijzonder op de kosten.
• Er is beleid voor maatschappelijk verantwoord beleggen.

Bevindingen

• De rendementsontwikkeling was 1,0% hoger dan de benchmark.
• Het rendement op de beleggingen over het hele jaar was -24,11%.

Oordeel Het VO is van oordeel dat de marktomstandigheden afgelopen jaar extreem waren, waardoor reparatie aan de orde van de dag was. Het negatieve rendement werd voornamelijk veroorzaakt door de stijgende rente, waardoor er moest worden afgeschreven op obligaties. Vorig jaar was door ons al een waarschuwing afgegeven over de renteafdekking. Dit heeft ons ook in 2022 weer geld gekost.

Aanbeveling

Zorg voor een adequate rente-afdekking en beoordeel het ESG-beleid niet alleen op duurzaamheid maar ook op resultaat.

• Het communicatiebeleid wordt uitgevoerd volgens plan en het VO wordt hierbij voldoende betrokken.
• De website wordt goed onderhouden en is actueel.
• De deelnemers worden actief benaderd bij belangrijke onderwerpen.
• Het fonds communiceert in begrijpelijke taal met de deelnemers.

Bevindingen

• Er is een Strategisch Communicatiebeleid vanaf 2020.
• Er was een planning gemaakt van campagnes en mailingen voor 2022. Deze zijn allemaal uitgevoerd; de mailingen zijn echter niet allemaal bij de juiste deelnemersgroepen terecht gekomen.
• Het nieuwsbericht op de website over de indexatie van 1% bevatte deels onjuiste informatie. Dit is langere tijd op de site blijven staan, ook nadat de uitvoerder en het bestuur hiervan op de hoogte waren gebracht.

Over het communicatieplan NPS en het strategisch communicatiebeleid heeft het VO, zij het met enige aanvullingen, een positief advies afgegeven.

Oordeel
Het VO is van oordeel dat de communicatie met deelnemers beter moet en dat meer aandacht aan de website moet worden besteed om de in 2022 gemaakte fouten te voorkomen.

Aanbeveling
Nu en de komende jaren staat het fonds voor grote uitdagingen met het samengaan met Zoetwaren en de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Dat betekent dat er veel gecommuniceerd moet en gaat worden. Geef aan de communicatie de aandacht en tijd die het nodig heeft, voorkom fouten en onduidelijkheid!

Als het fonds reservetekorten heeft, dient het bestuur een herstelplan in. Het plan bevat maatregelen om kortingen te voorkomen, weer snel gezond te zijn en haar reserves op orde te hebben.

Bevindingen

• Het financiële herstel is in 2021 sterk verbeterd terwijl dit vorig jaar nog kritisch was. Met name de ontwikkeling van de rente droeg hieraan bij.
• Het verlenen van toeslag op korte en middellange termijn blijft echter nog steeds ver achter bij de doelstellingen van het fonds.
• Het opbouwpercentage loopt terug van 1,6% naar 1,3%.

Oordeel

• Het VO oordeelt dat het herstel van het fonds is verbeterd maar dat de achterstand ten opzichte van andere fondsen nog steeds erg groot is.
• Als er niet structureel iets verandert, versobert de pensioenregeling in de komende jaren door het teruglopen van het opbouwpercentage.

Aanbeveling 

Het VO beveelt het bestuur aan om actief in overleg te treden met sociale partners over de kwaliteit van de pensioenregeling en de premiehoogte, zodat helder en duidelijk wordt of de regeling nog passend is bij de doelstellingen van het fonds in het waarborgen van een deugdelijke oudedagsvoorziening voor de deelnemers. Stel daarbij realistische grenzen vast voor de korte en de lange termijn. 

• Het bestuur en de RvT leggen regelmatig verantwoording af over het gevoerde beleid, resp. het toezicht.
• Het bestuur heeft een transparante werkwijze en informeert het VO tijdig over relevante onderwerpen.
• Wet- en regelgeving worden consequent toegepast en het VO heeft voldoende invloed op het goed uitvoeren van haar verantwoordelijkheden.
• Het bestuur communiceert helder met de belanghebbenden.
• De rol van het VO wordt gerespecteerd.

Bevindingen

• Einde 2021 was al gesignaleerd dat de verhoudingen tussen het VO en bestuur zodanig verslechterden dat interventie nodig was. Op voorstel van de RvT is begin 2022 een verbetertraject gestart onder externe begeleiding. Allereerst zijn er bijeenkomsten gehouden met ieder van de drie organen apart. Vervolgens zijn in juni en september twee gezamenlijke bijeenkomsten georganiseerd. Tijdens die sessies zijn harde noten gekraakt en zijn verbeterafspraken gemaakt.
• Gestart is met gezamenlijke themasessies, waarbij ook aandacht is voor de sociale component. Na de covid-periode was ook daar een inhaalslag gewenst. Afgesproken is ook dat VO-leden als toehoorder bestuursvergaderingen kunnen bijwonen, mits de fysieke ruimte dat toelaat.
• Binnen het VO is de samenstelling veranderd. Voorzitter en secretaris hebben hun functie ter beschikking gesteld en de rollen zijn opnieuw ingevuld. Een VO-lid namens de gepensioneerden is door de benoemende organisatie vanwege externe redenen teruggetrokken. Het traject om te komen tot invulling van de ontstane vacature loopt nog.
• Het VO is veelvuldiger bij elkaar gekomen dan in voorgaande jaren, mede door het verbetertraject en de gezamenlijke themadagen.
• Het VO heeft eind 2022, voor het eerst sinds het aantreden van drie nieuwe leden eind 2020, een zelfevaluatie uitgevoerd.

Een en ander heeft geresulteerd in concrete afspraken over verbetering van de communicatie en uitwisseling van stukken. Daarnaast is, met name onder sturing van het bestuur, het governance herstelplan uitgewerkt en uitgebreid met een inzichtelijk tijdpad waarin is aangegeven wanneer welk orgaan aan zet is, met name waar het gaat om de overgang naar de nieuwe pensioenregeling en het samengaan met Bpf Zoetwaren. Binnen het bestuur zijn bovendien afspraken gemaakt die waarborgen dat bij onderwerpen steeds duidelijk is welke (formele) rol het VO eventueel heeft in de besluitvorming. Het governance herstelplan zal ieder kwartaal door de leden van alle drie de organen worden geëvalueerd.

Oordeel

Het heeft veel moeite gekost om de weg naar elkaar toe weer te vinden. Het VO waardeert de nieuwe openheid en de ruime mate waarin informatie door het bestuur ter beschikking wordt gesteld. Het zal nog enige tijd nemen voordat een nieuwe werkwijze echt zal zijn ingesleten. Met name de nieuwe rolopvatting van bestuur en RvT krijgen zichtbaar en merkbaar vorm. Het VO heeft naar aanleiding van de in de zelfevaluatie gesignaleerde punten nog werk te verzetten.

Aanbeveling 

Er is inmiddels meer informatie beschikbaar gekomen en gedeeld over de samenwerking met Bpf Zoetwaren. Probeer adviesaanvragen nog concreter vorm te geven, zodat voor het VO de informatie duidelijk is en zij zich een goed oordeel kan vormen alvorens advies uit te brengen.

• Bij de uitvoering van de administratie staat kwaliteit voorop, de kosten dienen marktconform te zijn.
• In het bestuursverslag verantwoordt het bestuur op transparante wijze de kosten.
• Het beloningsbeleid dient marktconform te zijn en in evenwicht met de te leveren inspanningen.

Bevindingen

• De uitvoeringskosten liggen rond het gemiddelde in de pensioensector.
• De extra werkzaamheden ten behoeve van het fusietraject kosten helaas meer tijd en dus geld dan voorzien. Ook de voorbereidingen voor de invoering van de Wtp betekenen een forse financiële investering.
• Het bestuur heeft een duidelijke keuze gemaakt tot het inrichten van een bestuursbureau.

Het VO heeft de werkdruk van enkele bestuursleden onderkend en op de in het beloningsbeleid 2023 voorgedragen verhoging een positief advies afgegeven, zij het onder het voorbehoud dat deze verhoging tijdelijk is en op 1 juli 2023 weer genormaliseerd moet zijn.

Op de in de adviesaanvraag voorgestelde verhoging voor beide voorzitters heeft het VO weloverwogen en onderbouwd negatief geadviseerd.

Oordeel 

Door alle werkzaamheden in het kader van de Wtp en fusie zien we de kosten per deelnemer oplopen met bijna 10%.

Aanbeveling

We roepen het bestuur op de kosten te monitoren en te waken voor het verder oplopen ervan. 

• De premie voor de regeling is kostendekkend en stabiel.
• De rendementen zouden moeten leiden tot een waardevast pensioen voor de deelnemers op korte en lange termijn.
• Bij de besluitvorming van het bestuur moet aantoonbaar blijken dat de belangen van alle deelnemers evenwichtig worden afgewogen, bijvoorbeeld middels maatmens berekeningen.
• De premiedekkingsgraad moet acceptabel en stabiel zijn en er is beleid over de hoogte van de premie tijdens de herstelperiode van het fonds.
• De betrokkenheid van het VO wordt bevorderd en de adviesaanvragen voldoen aan de uitgangspunten van het VO.

Bevindingen

• De premie is kostendekkend maar heeft in 2022 niet bijgedragen aan herstel.
• De pensioenopbouw is verlaagd naar 1,3%.
• De premie voor de excedentregeling is door vaststelling van de solvabiliteitstoeslag verlaagd.
• Het bestuur heeft de aanbevelingen van het VO betreffend een 100% kostendekkende excedentregeling overgenomen.
• Premie en haalbaarheidstoets zijn door bestuur en actuaris naar tevredenheid uitgelegd.
• De gestegen rente heeft eind 2022 een positieve draai aan de te lage premiedekkingsgraad gegeven.
• Al sinds 2008 is er geen toeslag meer verleend. De achterstand is sindsdien inmiddels opgelopen tot ongeveer 30%. Het Verantwoordingsorgaan spreekt haar zorg uit over dit grote verlies aan opbouw en koopkracht.
• Het gehele premieproces is door toedoen van sociale partners traag verlopen.
• De tweede termijn van de in totaal 3 termijnen van de toegezegde premieverhoging van totaal 3,3% is dit jaar geëffectueerd.

Het VO heeft een positief advies afgegeven op de adviesaanvraag Premie en premiecomponenten 2023. In de adviesaanvraag Toeslagverlening 2023 kon het VO zich niet vinden in het door het bestuur gepresenteerde voornemen. Zij heeft hierop een negatief advies afgegeven.

Oordeel 

De premie is niet toereikend. De premiedekkingsgraad is reeds langdurig te laag en draagt niet bij aan een gezonde evenwichtige situatie. Sociale partners hollen het pensioen uit omdat met de lage beschikbare premie minder pensioen kan worden opgebouwd. Het VO vindt dit zorgelijk en teleurstellend. Gelukkig heeft de gestegen rente eind 2022 geleid tot een positieve kentering.

Het pensioenfonds heeft een heldere en realistische visie en heeft deze vertaald in duidelijke strategische doelen, waarbij schaalgrootte en de (on)zekerheden van alle deelnemers een belangrijke rol spelen, om een goede indruk te krijgen van de toekomstbestendigheid.

Bevindingen

• Ten opzichte van het jaarverslag 2021 zijn er verbeteringen zichtbaar en zijn projecten gestart om de samenwerking met Bpf Zoetwaren vorm te geven. Doelstellingen zijn inzichtelijk gemaakt.
• De samenwerking tussen het Bestuur, Raad van Toezicht en het VO is verbeterd. Dit gaat helpen om samen vooruit te kijken naar de toekomst. 
• Het Bestuur geeft aan in 2022 actie te hebben ondernomen om nog andere fondsen te interesseren om te komen tot een gezamenlijk pensioenfonds. Dit heeft nog niet geleid tot concrete resultaten.
• Er zijn diverse themadagen gepland en georganiseerd met Bpf Zoetwaren om de samenwerking aan te gaan.
• Er is nog veel onduidelijkheid over de overgaan naar het nieuwe pensioenstelsel. Hierdoor is de geplande overgangsdatum voor ons fonds met een jaar verschoven naar 1 januari 2025.

Oordeel

Het VO maakt zich zorgen over het tijdpad voor het samengaan met Bpf Zoetwaren. Er is inmiddels een duidelijkere planning gemaakt en gedeeld zodat de vorderingen zichtbaar zijn. De onzekerheid over het nieuwe pensioenstelsel kan de planning en gestelde doelen echter in gevaar brengen. 

De relatie tussen het Bestuur en het Verantwoordingsorgaan is in het verslagjaar verbeterd. Door de met het governance herstelplan ingeslagen weg constateren we een toegenomen betrokkenheid tussen de verschillende organen. We zijn dan ook blij met de verbeteringen die het afgelopen jaar zijn bereikt en hebben vertrouwen in de toekomst.